หนังไทย ‘48 พยัคฆ์ร้ายส่ายหน้า 27/03/06 (By: ประวิทย์ แต่งอักษร) กว่าที่หนังสือ “สีสัน” ฉบับนี้จะวางแผง วันเวลาก็คงจะล่วงไปแล้วถึงเดือนที่สองของปี แต่ก็ยังไม่น่าจะล่าช้าเกินไปสำหรับการใช้โอกาสนี้ย้อนทบทวนภาพรวมของหนังไทยในรอบหนึ่งขวบปีที่ผ่านพ้น สรุปตัวเลขกว้างๆของหนังที่เข้าฉายเมื่อศกที่แล้วอยู่ที่ประมาณ 38 เรื่อง เหตุที่ระบุไม่ได้แน่ชัดก็เพราะหนังบางเรื่องอยู่ในข่ายต้องสงสัยว่าอาจไม่ถือเป็นหนังไทย อันได้แก่ “คนเห็นผี 10” กับ “คนเดือดเมืองพัทยา” ที่เป็นหนังสอง(หรือสาม)สัญชาติ นอกจากนี้ ในจำนวนหนังที่เข้าฉายเมื่อปีที่แล้ว ยังมีหนังเก่ารวมอยู่ด้วยอีกเรื่อง นั่นคือ “ผีเสื้อและดอกไม้” ของคุณยุทธนา มุกดาสนิท ไม่ว่าจะอย่างไร มองในภาพรวมแล้ว ต้องบอกว่าเป็นปีที่ไม่ค่อยสดใสนักทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ กล่าวเฉพาะในแง่ของตัวเลข จำนวนหนังที่เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ปีที่แล้ว ถือได้ว่าน้อยที่สุดในรอบสามปี เท่าที่มีข้อมูลในมือ ปี 2547 หนังไทยถูกสร้างและออกฉายรวมทั้งสิ้น 46 เรื่อง ขณะที่ในปี 2546 จำนวนหนังไทยอยู่ที่ 40 เรื่อง อย่างไรก็ตาม ถ้าพิจารณาจากรายได้แล้ว ก็ต้องยอมรับว่า จำนวนคนซื้อตั๋วเพื่อเข้าไปดูหนังไทยอยู่ในเกณฑ์ที่อุ่นหนาฝาคั่งกว่าที่ผ่านๆมา เพราะถ้านับจากปี 2543 ที่หนังไทยกลับมาสร้างกันอย่างคึกคัก พ.ศ. 2548 นับเป็นปีที่สองที่มีหนังไทยทำเงินเกินร้อยล้านบาทถึงสองเรื่อง อันได้แก่ “ต้มยำกุ้ง” (183 ล้านบาท) กับ “หลวงพี่เท่ง” (141 ล้านบาท) (ปีแรกก็คือ ปี 2544 หนังเกินร้อยล้านสองเรื่องได้แก่ “สุริโยไท” กับ “มือปืน โลก/พระ/จัน”) ขณะที่ “แหยม ยโสธร” ก็หวุดหวิดจะได้นั่งแท่นหนังร้อยล้านเต็มที(99 ล้านบาท) ข้อสำคัญ หนังที่ประสพความสำเร็จระดับปานกลาง หรือทำเงินเกินสามสิบล้าน-ก็มีด้วยกันถึงเกือบสิบเรื่อง(ข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ “ฟลิกส์” ปีที่ 3 ฉบับที่ 118) ปรากฏการณ์ดังกล่าว บ่งบอกในระดับหนึ่งว่า ทัศนคติของผู้ชมต่อหนังไทยแปรเปลี่ยนไปในทางที่เป็นบวกมากขึ้น แต่ถึงกระนั้นก็ตาม มันก็ยังคงเป็นคนละเรื่องกับคุณภาพโดยรวมของหนังไทย-ซึ่งตัวเลขรายได้ไม่อาจใช้เป็นเครื่องมือวัดได้อย่างเที่ยงตรง โดยส่วนตัวแล้ว ผมมองว่าปีที่แล้ว มีหนังที่ตัวเอง ‘รู้สึกว่าดี’ หรือ ‘รู้สึกว่าชอบ’ น้อยไปสักหน่อยนึง ไม่เหมือนกับปีก่อนหน้านั้นที่มีหนังที่อยู่ข่ายดังกล่าวหลายเรื่อง อาทิ “ชัตเตอร์ กดติดวิญญาณ”, “โหมโรง”, “เดอะ เลตเตอร์”, “ไอ้ฟัก”, “ทวิภพ”, “หมานคร”, “สัตว์ประหลาด”, “หัวใจทระนง” เป็นต้น กล่าวอย่างไม่ต้องอ้อมค้อม หนังไทยประจำปี 2548 ที่ครองตำแหน่งดีที่สุดและชอบที่สุดก็คือ “มหา’ลัย เหมืองแร่” ของคุณจิระ มะลิกุล แต่ถึงอย่างนั้น-ก็ยังไม่ใช่หนังที่สมบูรณ์อย่างที่ควรจะเป็น ยิ่งภายหลังได้ย้อนดูเพื่อทบทวนซ้ำสอง ก็ยิ่งพบว่า ความไม่สม่ำเสมอในการแสดงของนักแสดงหลักส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของหนังจริงๆ แต่ในทางกลับกัน ผมก็เห็นว่า นักแสดงสมทบหลายๆคนช่วยกันขับเคลื่อนให้หนังเดินไปได้อย่างชวนติดตาม คนหนึ่งที่กระทบความรู้สึกของผมอย่างแรงก็คือ คุณลุงสีเทาในบทตาแดง กล่าวไปแล้ว มันเป็นแค่บทเล็กๆที่ปรากฏบนจอภาพยนตร์รวมแล้วไม่กี่นาที แต่ก็เห็นได้ชัดว่าคนทำหนังไม่ได้ใส่ตัวละครนี้เข้ามาเพียงเพื่อให้เป็นสีสันหรือสร้างความครื้นเครง เพราะไม่น้อยกว่าสามครั้งสามคราที่หนังให้ตาแดงกล่าวถ้อยคำในเชิงเตือนสติอาจินต์ในช่วงเวลาที่มีความหมายกับตัวละคร ประการสำคัญ ลุงสีเทาเล่นบทนี้ได้อย่างจับใจ ผู้ชมเกือบจะไม่ได้เห็นคุณลุงแกแสดงอะไร แต่ในการถ่ายทอดบทบาทที่ดูสบายๆเหมือนเดินเล่นในสวนหลังบ้านนั้นเอง มันแฝงไว้ด้วยท่าทีของคนที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมาอย่างโชกโชน และมองชีวิตอย่างปรุโปร่งทุกแง่มุม จนผมอยากจะเรียกว่า มันเป็น ‘ปรากฏตัว’ ที่น่าจดจำที่สุดของหนังในรอบปีที่แล้ว หนังเรื่องถัดมาที่ผมได้ดูซ้ำและความรู้สึกชื่นชอบไม่ได้ลดน้อยถอยลงไปเลยก็คือ “เฉิ่ม” ของคุณคงเดช จารุรันต์รัศมี เนื้อหาพูดถึงความสัมพันธ์ของคนสองคนที่อยู่ในระดับล่างสุดของสังคมเมือง นั่นคือหมอนวดกับคนขับรถแท็กซี่ ซึ่งได้รับการบอกเล่าในแง่มุมที่อบอุ่น อ่อนโยน บริสุทธิ์และสัมผัสได้ถึงความจริงใจ สองส่วนที่อยากจะกล่าวถึง ก็คือการที่หนังทำให้กรุงเทพฯยามค่ำคืนมีบรรยากาศกึ่งจริงกึ่งฝัน ซึ่งสอดคล้องกับเนื้อหาอย่างลงตัว กล่าวคือ มันไม่ใช่หนังรักหวานแหววที่เพิกเฉยต่อความเป็นไปรอบข้างโดยสิ้นเชิง แต่ขณะเดียวกัน โลกความจริงที่โหดร้ายก็ไม่อาจทำลายศรัทธาอันแก่กล้าในความรักของตัวละคร อีกส่วนก็คือการแสดงของคุณวรนุช วงษ์สวรรค์ เธอไม่เพียงทำให้ผู้ชมได้มองเห็นว่าโดยเนื้อแท้ของหมอนวดสาวที่ชื่อนวลเป็นคนที่เด็ดเดี่ยวและสู้ชีวิตเพียงใด แต่ยิ่งเวลาผ่านไป เราก็ยิ่งผูกพันและเห็นอกเห็นใจในตัวละคร รวมทั้งเอาใจช่วยให้เธอก้าวไปให้พ้นจากชีวิตที่อับเฉาและไม่น่ารื่นรมย์นี้ ด้วยข้อจำกัดของพื้นที่ ผมคงต้องรวบรัดด้วยการพูดหนังอีกสองสามเรื่องในคราวเดียวกัน “เสือร้องไห้” ของคุณสันติ แต้พานิช เป็นหนังที่ติดอันดับเกือบรั้งท้ายของตารางหนังทำเงินปีนี้ ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจอะไร มันฟ้องโดยอ้อมว่า ถึงที่สุดแล้ว หนังสารคดี(หรือที่ใครเรียกว่า ‘เรียลิตี้ ฟิล์ม’) ก็ยังคงไม่ได้รับการต้อนรับในเชิงการตลาดเหมือนเดิม แต่ผมคิดว่านี่เป็นหนังที่ต้องชื่นชมความทุ่มเทและความทะเยอทะยานของคนทำในการพยายามนำเสนอโลกความเป็นจริงบางด้านที่นอกจากไม่งดงาม ยังบอกโดยอ้อมว่า สำหรับคนบางคน ‘ต้นทุน’ หรือ ’แต้มต่อ’ ในชีวิตพวกเขามันน้อยหรือเกือบไม่มีเอาซะเลย “ซุ้มมือปืน” ของคนคุ้นเคย พี่เตี้ย สนานจิตต์ บางสะพาน นี่ก็เป็นอีกเรื่องที่ได้ดูทบทวน และยังคงยืนยันความเห็นเหมือนเมื่อคราวที่ได้ดูครั้งแรก บทหนังมีช่องโหว่อยู่พอสมควร ประการสำคัญ ผมคิดว่าถึงแม้แวดวงเจ้าพ่อจะมีการขัดผลประโยชน์และหักหลังอยู่เป็นประจำ แต่มันไม่น่าจะบ้าดีเดือดฆ่ากันพร่ำเพรื่อ และง่ายดายอย่างนี้ ถึงอย่างไร มันก็เป็นหนังดูสนุก และมีหลายซีนที่ผมรู้สึกว่าเล่นงานคนดูได้อยู่หมัด หนึ่งในนั้นก็คือตอนที่คุณนิรุตต์ ศิริจรรยาในบทเจ้าพ่อถูกยิงคว่ำกลางถนนเยาวราช จริงๆแล้ว มันไม่ได้อยู่นอกเหนือการคาดเดา เพราะทางของหนังชักนำให้ตัวละครเดินไปเผชิญชะตากรรมอย่างนั้นอยู่แล้ว แต่งานด้านภาพบวกกับการตัดต่อจากหลายมุมมองให้ความรู้สึกที่กระฉับกระเฉง สมจริง และเต็มไปด้วยพลัง นอกจากนี้ อีกส่วนที่ควรได้รับชื่นชมก็คืองานแสดงของบรรดานักแสดงที่เปรียบเสมือนทหารผ่านศึกที่จัดเจนสมรภูมิ ตั้งแต่คุณนิรุตต์, คุณฉัตรชัย เปล่งพานิช, คุณศรันยู วงศ์กระจ่าง และเหนืออื่นใด คุณสมภพ เบญจาธิกุลที่รับเสธ.สุพงศ์ได้สุขุมนุ่มลึก ยังมีหนังที่ผมค่อนข้างชอบอีกสองเรื่อง นั่นคือ “เพื่อนสนิท” ของคุณคมกฤษ ตรีวิมลที่สนุกสนานครื้นเครง กับ “เสือคาบดาบ” ของคุณธีระธร สิริพันธ์วราภรณ์ที่เดินเรื่องฉับไว รวมทั้งฉากแอ็คชั่นก็นำเสนอได้น่าตื่นเต้นเร้าใจเกินคาด และอีกบางเรื่องที่ชอบตรงโน้นนิดตรงนี้หน่อย อย่างเช่น “จี้” ของคุณธนิตย์ จิตนุกลที่ผมคิดว่า การวางปมเรื่อง-อยู่ในเกณฑ์ให้ความหวังทีเดียว และคุณอัมรินทร์ นิติพนก็แสดงได้มีเสน่ห์และน่ารัก หรือเรื่อง “แหยม ยโสธร” ของคุณหม่ำ จ๊กมก ที่งานในส่วนของฉากและกำกับศิลป์บอกถึงความตั้งใจและพิถีพิถัน อย่างไรก็ตาม ผมก็อดรู้สึกเสียดายไม่ได้ว่า หนังหลายเรื่องน่าจะทำได้ดีกว่านี้ ผมแน่ใจว่าหนังเหล่านั้นไม่ใช่หนังที่เรียกได้ว่าเป็นหนังเลว เพียงแต่ผลลัพธ์ที่ออกมา-น่าผิดหวังเกินไป คงไม่มีคำพูดเป็นชิ้นเป็นอันใดๆส่งท้าย นอกจากมองโลกอย่างฝันหวานว่า ภาพรวมของหนังไทยปี 2549 คงจะดีกว่าปีที่ผ่านพ้น เพื่อว่าในที่สุดแล้ว ปีนี้จะได้เป็นปีที่พยัคฆ์ร้ายไม่ต้องส่ายหน้า คนไม่ต้องเห็นผี เสือไม่ต้องร้องไห้ และเหนืออื่นใด จิ๊กโก๋ก็ไม่ต้องมีกรรม พิมพ์ครั้งแรก ใน สีสัน   Tweet

สมัครสมาชิก Thai Film เพื่อรับข่าวสารข้อมูลทางอีเมล์และรับสิทธิประโยชน์ต่างๆสำหรับสมาชิก [ JOIN ] Copyright © 2004 Thai Film Foundation All Rights Reserved. Site by Redlab